Czym jest zachowek?

Czym jest zachowek?

Zachowek jest uprawnieniem mającym na celu ochronę tzw. spadkobierców ustawowych. Mamy do niego prawo w przypadku, gdy jesteśmy zstępnymi zmarłego  i zostaliśmy pominięci w testamencie. Chcesz wiedzieć, komu przysługuje zachowek? Wyjaśniamy, czym jest zachowek zstępny, komu przysługuje to prawo i jak ubiegać się o przysługującą nam część spadku.

Czym jest zachowek?

Zachowek jest to uprawnienie mające na celu ochronę tzw. spadkobierców ustawowych – dzieci, małżonka, rodziców oraz wnuków zmarłego – w przypadku, gdy chce on, by jego majątek przypadł tylko niektórym z wymienionych osób lub komuś, kto ustawowo by po nim nie dziedziczył. Jeśli dojdzie do takiej sytuacji, pokrzywdzony spadkobierca ma prawo do ochrony na podstawie przepisów o zachowku.

Czego może się domagać? Uprawniony do zachowku może żądać m.in. zapłaty określonej sumy pieniężnej od osób, które uzyskały prawo spadku zamiast niego. Należy jednak pamiętać, że zachowek rekompensuje jedynie ekonomiczny interes pokrzywdzonego, dlatego z jego tytułu nie możemy żądać na przykład wydania przedmiotów mających wartość majątkową.

Komu przysługuje zachowek po śmierci?

Zachowek przysługuje zstępnym spadkodawcy, a więc dzieciom oraz wnukom, a także rodzicom oraz małżonkowi zmarłego. Nie będzie ono przysługiwać osobom spoza tego kręgu, a także osobom, które zostały wydziedziczone w testamencie. Do zachowku nie mają również prawa osoby, które zostały uznane za niegodne dziedziczenia oraz spadkobiercy, którzy odrzucili spadek.

Testament a zachowek

Pierwszeństwo dziedziczenia przysługuje osobom, które zostały wymienione w testamencie, dlatego, jeśli spadkodawca chciał, aby jego majątek przeszedł w ręce osoby niespokrewnionej, jego zstępni mogą ubiegać się jedynie o zachowek – a więc część majątku, która przypadłaby im w przypadku, gdy dziedziczyliby ustawowo.

Testament windykacyjny a zachowek

Zapisobiorca windykacyjny może być odpowiedzialny za wypłatę zachowków. W przypadku gdy uprawniony nie może otrzymać od spadkobiorcy należnego zachowku, może żądać od osoby, na której rzecz został wykonany zapis windykacyjny doliczony do spadku sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Zapisobiorca windykacyjny jest zobowiązany do zapłaty wypłaty świadczenia w granicach wzbogacenia będącego skutkiem zapisu windykacyjnego.

Jak ubiegać się o zachowek od spadku?

Jeśli osoba zobowiązana do zapłaty zachowku nie chce zapłacić należnej sumy dobrowolnie, zachowku możemy domagać się w sądowym postępowaniu cywilnym. Wówczas należy skierować do sądu pozew o zapłatę kwoty stanowiącej wartość należnego zachowku. Pomóc może nam w tym doświadczony adwokat. Pamiętajmy przy tym, że roszczenie z tytułu zachowku przedawnia się w ciągu 5 lat od daty ogłoszenia testamentu. Po upływie tego czasu powyższe roszczenie staje się tzw. zobowiązaniem naturalnym, co oznacza, że ten przeciwko któremu występujemy w sądzie, może uchylić się od zapłaty.

Ile wynosi zachowek?

Wysokość otrzymanego świadczenia nie jest równa wysokości majątku, który odziedziczylibyśmy poprzez dziedziczenie ustawowe. Osoba uprawniona do zachowku ma bowiem prawo jedynie do określonej części. W przypadku, gdy uprawniony jest małoletni lub trwale niezdolny do pracy, wynosi ona 2/3 udziału spadkowego, który przypadłby mu w przypadku dziedziczenia ustawowego. Zachowek w wysokości 2/3 udziału mogą również otrzymać emeryci, którzy osiągnęli ustawowy wiek emerytalny i nie wykonują stałej pracy. W pozostałych przypadkach jest to 1/3 udziału.

Od czego zależy wartość zachowku? Między innymi od:

  • ilości osób, które mogą się go domagać
  • wartości darowizn, które spadkodawca podarował za życia
  • testamentu
  • sytuacji osobistej osób uprawnionych do zachowku

Obliczając wartość zachowku, w pierwszej kolejności należy ustalić udział przysługujący uprawnionemu do spadku w przypadku dziedziczenia ustawowego. Następnie konieczne jest ustalenie substratu zachowku. Należy również sprawdzić, czy dana osoba jest w grupie uprzywilejowanej co do wysokości świadczenia, a na koniec porównać wszystkie dane.

Oceń artykuł (0)
0,0
Komentarze
Dodaj komentarz